Szukali pamiątek z 1939 roku, odkryli ślady Scytów. Cenne znaleziska w Wierzbicy [FOTO]

Udostępnij na Facebooku Udostępnij na X

Wyślij na WhatsApp

Redakcja InfoTomaszow Inne 30 październik 2026

fot. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Featured

Poszukiwali pamiątek związanych z walkami we wrześniu 1939 roku, a natrafili na zabytki sprzed około 2500 lat. W Wierzbicy w gminie Lubycza Królewska odkryto nieznane wcześniej stanowisko archeologiczne z brązowymi grotami strzał i ozdobami, które wiązane są z obecnością Scytów. Znaleziska mają dużą wartość naukową i trafią do Muzeum w Tomaszowie Lubelskim.

O odkryciu poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Cenne przedmioty odnaleźli członkowie Stowarzyszenia Pamięci 1 Pułku Piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza z Lubyczy Królewskiej, którzy prowadzili poszukiwania pamiątek związanych ze szlakiem bojowym tej jednostki z września 1939 roku.

W poszukiwaniach uczestniczyli Jacek Kozak, Magdalena Leszczyńska, Paweł Szymański, Krzysztof Chmielewski i Jan Chmielewski. Działali na podstawie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Podczas prac natrafili na przedmioty znacznie starsze od poszukiwanych pamiątek wojennych.

Odkrycia dokonano poza obszarem znanych dotychczas stanowisk archeologicznych. Według konserwatora jest to nowe, niezwykle wartościowe pod względem naukowym stanowisko, na którym znaleziono rzadko spotykane w tak dużej liczbie przedmioty wykonane z brązu i miedzi. Wszystkie metalowe zabytki mają zapisane współrzędne GPS, co ułatwi archeologom przeprowadzenie ewentualnych badań wykopaliskowych.

Groty strzał, bransolety i ozdoby sprzed tysięcy lat

Wśród znalezisk z Wierzbicy znajdują się cztery trójgraniaste groty strzał wykonane z brązu, charakterystyczne dla uzbrojenia Scytów. Największy mierzy około 4 cm długości. Na jego krawędziach zachowały się ślady procesu odlewania.

Poszukiwacze odnaleźli również bransoletę wykonaną z cienkiej blachy brązowej, ozdobioną geometrycznym wzorem. Wśród pozostałych przedmiotów znajdują się brązowe kółko, fragment prawdopodobnej igły zapinki lub szpili, a także zausznice gwoździowate, czyli ozdoby noszone przy uszach.

Sześć takich ozdób odkryto w jednym skupisku. Jedna zachowała się w całości, natomiast pozostałe we fragmentach. Znaleziono również kolejne dwie zausznice oraz fragmenty bransolet wykonanych ze skręcanego drutu brązowego.

Według wstępnej oceny zabytki pochodzą z późnego okresu epoki brązu lub początków epoki żelaza. Ich charakter wskazuje na możliwe związki z obecnością Scytów na tych terenach.

Brązowy sztylet odkryty w Korniach

Osobnego odkrycia dokonano na gruntach miejscowości Kornie, również w gminie Lubycza Królewska. Odnaleziono tam brązowy sztylet o długości 15 cm i szerokości 2,4 cm przy nasadzie rękojeści.

Przedmiot jest poważnie uszkodzony. Jego krawędzie są wykruszone, a na powierzchni widoczne są liczne zadrapania i odpryski patyny.

Według konserwatora zabytków sztylet pochodzi z okresu zbliżonego do znalezisk z Wierzbicy. Można go datować na późny okres epoki brązu lub początki epoki żelaza. Również ten przedmiot wiązany jest z obecnością Scytów na obszarze dzisiejszej gminy Lubycza Królewska.

Kim byli Scytowie?

Scytowie byli koczowniczym ludem pochodzenia irańskiego, zamieszkującym w starożytności rozległe obszary stepów Eurazji. Słynęli z umiejętności jeździeckich, posługiwania się łukami oraz wyrobów z metali, w tym charakterystycznych trójgraniastych grotów strzał.

Między VIII a V wiekiem p.n.e. docierali na tereny zamieszkane przez ludność kultury łużyckiej, również na ziemiach dzisiejszej Polski.

Jednym z najważniejszych stanowisk związanych ze Scytami jest grodzisko w Chotyńcu na Podkarpaciu, gdzie archeolodzy odkryli pozostałości osady obronnej.

Znaleziska trafią do muzeum w Tomaszowie Lubelskim

Wszystkie odkryte zabytki zostały przekazane do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie, Delegatury w Zamościu.

Ich wstępnej analizy dokonali dr Józef Niedźwiedź i mgr Wiesław Koman, a także archeolodzy z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie – prof. Elżbieta Kłosińska i Halina Taras.

Zgodnie z zapowiedzią konserwatora przedmioty mają wkrótce trafić do Muzeum w Tomaszowie Lubelskim.

Odkrycie nieznanego wcześniej stanowiska archeologicznego w Wierzbicy może dostarczyć nowych informacji o najdawniejszych dziejach terenów dzisiejszego powiatu tomaszowskiego. Dokładniejsze ustalenie charakteru tego miejsca i jego związku ze Scytami wymaga jednak dalszych badań.

fot. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków