Zaledwie dwa głosy zdecydowały o losach dwukadencyjności w samorządach. Sejm nie przyjął projektu zniesienia ograniczenia, co może oznaczać duże zmiany w powiecie tomaszowskim. Jeśli przepisy pozostaną bez zmian, aż dziewięciu z trzynastu obecnych wójtów i burmistrzów nie będzie mogło ponownie ubiegać się o swoje stanowiska w 2029 roku.

W czwartek, 22 października, Sejm głosował nad projektem nowelizacji Kodeksu wyborczego przygotowanym przez Polskie Stronnictwo Ludowe. Zakładał on zniesienie obowiązującego od 2018 roku limitu dwóch kadencji dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

Za uchwaleniem ustawy zagłosowało 213 posłów, przeciw było 215, a dziewięciu wstrzymało się od głosu. Projekt nie uzyskał wymaganej większości, dlatego dotychczasowe przepisy pozostają w mocy.

Decyzja ma istotne znaczenie dla powiatu tomaszowskiego. Porównanie wyników wyborów z 2018 i 2024 roku pokazuje, że większość obecnych włodarzy wykorzystała już dopuszczalny limit dwóch kadencji.

Dziewięciu włodarzy nie będzie mogło ponownie kandydować

Jeżeli do kolejnych wyborów samorządowych nie dojdzie do zmiany przepisów, w dziewięciu gminach powiatu tomaszowskiego obecni wójtowie i burmistrzowie nie będą mogli ponownie ubiegać się o zajmowane stanowiska.

Ograniczenie obejmuje:

• Wojciecha Żukowskiego – burmistrza Tomaszowa Lubelskiego od 2010 roku. W wyborach w 2024 roku otrzymał 4426 głosów (59,23 proc.).

• Marzenę Czubaj-Gancarz – wójt gminy Tomaszów Lubelski od 2014 roku. W ostatnich wyborach zdobyła 2573 głosy (54,65 proc.).

• Tomasza Tyrkę – wójta gminy Jarczów od 2018 roku. W 2024 roku poparło go 996 wyborców (63,24 proc.).

• Jacka Wiśniewskiego – wójta gminy Krynice od 2018 roku. W ostatnich wyborach uzyskał 1012 głosów (64,91 proc.).

• Marka Łuszczyńskiego – burmistrza Lubyczy Królewskiej od 2018 roku. W 2024 roku zdobył 1713 głosów (71,79 proc.).

• Romana Miedziaka – wójta gminy Rachanie od 2014 roku. W ostatnich wyborach otrzymał 1345 głosów (59,33 proc.).

• Zbigniewa Naklickiego – wójta gminy Susiec od 2014 roku. W 2024 roku zdobył 1700 głosów (50,87 proc.).

• Piotra Pasiecznego – wójta gminy Tarnawatka od 2002 roku. W ostatnich wyborach uzyskał 1061 głosów (około 62 proc.).

• Dariusza Kozłowskiego – wójta gminy Telatyn od 2018 roku. W 2024 roku był jedynym kandydatem. Jego wybór poparło 1236 głosujących (86,92 proc. ważnych głosów).

Wszyscy wymienieni samorządowcy zostali wybrani zarówno w 2018, jak i w 2024 roku, wyczerpując tym samym ustawowy limit dwóch kadencji.

W czterech gminach sytuacja wygląda inaczej

Ograniczenie nie obejmuje obecnie czterech włodarzy, którzy objęli swoje stanowiska w 2024 roku.

Są to Mateusz Jarosz, wójt gminy Bełżec, Mariusz Zając, burmistrz Łaszczowa, Robert Bondyra, burmistrz Tyszowiec, oraz Mariusz Skorniewski, wójt gminy Ulhówek.

Dla każdego z nich obecna kadencja jest pierwszą liczoną w danej gminie. Oznacza to, że w 2029 roku będą mogli ponownie ubiegać się o wybór.

Szczególnym przypadkiem jest Mariusz Zając, który w latach 2006–2018 był burmistrzem Tyszowiec. W 2018 roku przegrał wybory z Andrzejem Podgórskim, natomiast sześć lat później zwyciężył w Łaszczowie, uzyskując 54,36 proc. głosów w drugiej turze.

Jego przykład pokazuje, że ograniczenie dotyczy sprawowania urzędu w tej samej gminie, a nie łącznej liczby kadencji na stanowiskach wójtów i burmistrzów w różnych samorządach.

Dlaczego wcześniejsze kadencje się nie liczą?

Dwukadencyjność wprowadzono w 2018 roku, jednocześnie wydłużając kadencję władz samorządowych z czterech do pięciu lat.

Do ustawowego limitu nie wlicza się kadencji rozpoczętych przed wejściem w życie nowych przepisów. Dlatego nawet wieloletni samorządowcy mogli ponownie kandydować w 2018 i 2024 roku. Dopiero te dwie kadencje wyczerpują obecny limit.

Co istotne, przepisy nie zabraniają takim osobom kandydowania na stanowisko wójta lub burmistrza w innej gminie. Mogą również ubiegać się o inne funkcje publiczne.

Dwukadencyjność nie dotyczy natomiast starostów, radnych gminnych i powiatowych ani marszałków województw.

Co oznacza decyzja Sejmu dla wyborów w 2029 roku?

Jeśli obecne przepisy pozostaną w mocy, w kolejnych wyborach samorządowych dotychczasowi włodarze dziewięciu gmin powiatu tomaszowskiego nie będą mogli ponownie kandydować na zajmowane stanowiska.

W niektórych samorządach oznaczałoby to zakończenie wieloletnich rządów tych samych osób, niezależnie od poparcia, jakie uzyskiwały w poprzednich wyborach.

Czwartkowe głosowanie nie zamyka jednak ostatecznie dyskusji o dwukadencyjności. Parlament może jeszcze zmienić przepisy przed wyborami w 2029 roku.