redakcja@infotomaszow.pl

Po tygodniach apeli jest przełom. Bezcenny sztandar spod Tomaszowa zostanie uratowany

Redakcja Inne 08 czerwiec 2026

fot. fb Muzeum Regionalne im. Janusza Petera

Featured

Jest przełom w sprawie wojskowych pamiątek odnalezionych pod Tomaszowem Lubelskim. Muzeum Regionalne im. Janusza Petera ma otrzymać 130 tys. zł z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na konserwację sztandaru 4. Pułku Strzelców Podhalańskich z Cieszyna oraz proporca mistrzowskiego 21. Dywizji Piechoty Górskiej.

Jeszcze kilka tygodni temu przyszłość tych wyjątkowych pamiątek była niepewna. Tomaszowskie muzeum miało już za sobą pierwsze prace zabezpieczające, ale do pełnej konserwacji brakowało ponad 100 tys. zł. Teraz sytuacja się zmieniła. Według informacji PAP resort kultury, po ponownej analizie sprawy, ma przyznać muzeum 130 tys. zł na konserwację sztandaru i proporca.

Ministerialne wsparcie i wkład powiatu

Do ministerialnego wsparcia ma dojść również wkład własny w wysokości około 26 tys. zł, zabezpieczony przez samorząd powiatowy. Łącznie środki mają pozwolić na przeprowadzenie konserwacji obu zabytków. Prace mają zostać wykonane jeszcze w tym roku.

Informację o planowanym przyznaniu pieniędzy przekazał PAP Maciej Puchalski, niezależny badacz historii polskiego oręża. Potwierdził ją również Robert Czyż, dyrektor Muzeum Regionalnego im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim. Placówka czeka jeszcze na formalne dokumenty, ale sprawa jest już traktowana jako rozstrzygnięta.

InfoTomaszów wracał do sprawy sztandaru

Na InfoTomaszów opisywaliśmy już sprawę ratowania wojskowych pamiątek z 1939 roku. Pisaliśmy o potrzebie konserwacji sztandaru oraz proporca, a także o brakujących środkach na pełne zabezpieczenie znaleziska. Wcześniejszy artykuł można przeczytać tutaj.

Do tematu wróciliśmy również po materiale Kanału Zero, który zwrócił uwagę na stan sztandaru i problem finansowania jego ratowania. Ten tekst jest dostępny TU.

Bezcenne pamiątki z 1939 roku

Sprawa budziła duże emocje, bo chodzi o pamiątki o wyjątkowej wartości historycznej. Sztandar 4. Pułku Strzelców Podhalańskich z Cieszyna oraz proporzec mistrzowski 21. Dywizji Piechoty Górskiej zostały odnalezione w 2025 roku pod Tomaszowem Lubelskim, w rejonie walk z września 1939 roku. Przez dziesięciolecia spoczywały w ziemi, ukryte prawdopodobnie po to, aby nie wpadły w ręce Niemców.

Dla żołnierzy sztandar był symbolem honoru jednostki. Dlatego jego odnalezienie, zabezpieczenie i renowacja mają znaczenie nie tylko dla muzeum, ale także dla pamięci o wydarzeniach kampanii wrześniowej. To pamiątki łączące historię Ziemi Cieszyńskiej, 21. Dywizji Piechoty Górskiej i regionu tomaszowskiego.

Konserwacja ma ruszyć jeszcze w tym roku

Muzeum Regionalne już wcześniej rozpoczęło najpilniejsze działania. Z własnych środków przeznaczono 35 tys. zł na prace zabezpieczające, jednak pełna konserwacja wymagała znacznie większego wsparcia. Wcześniejszy wniosek o dofinansowanie nie znalazł się na liście projektów z przyznanymi środkami, co wywołało reakcje historyków, muzealników i osób zaangażowanych w ratowanie zabytku.

Jeszcze niedawno finał tej sprawy był niepewny. Teraz wszystko wskazuje na to, że odnalezione po 86 latach wojskowe symbole mają zostać poddane specjalistycznej konserwacji.