Pamięć o ofiarach OUN i UPA łączy w ten weekend miejscowości po obu stronach Roztocza. W sobotę prezydent Karol Nawrocki uczestniczył w uroczystościach w Radrużu, gdzie złożył wieniec przed pomnikiem zamordowanych mieszkańców i wygłosił przemówienie. W niedzielę pamięć o ofiarach zostanie uczczona także w Hucie Lubyckiej.

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA odbyły się na terenie Zespołu Cerkiewnego w Radrużu, w powiecie lubaczowskim, w gminie Horyniec-Zdrój. Prezydent przywitał się z rodzinami ofiar, kombatantami, mieszkańcami oraz przedstawicielami władz państwowych i samorządowych. Następnie odśpiewano hymn państwowy.

Karol Nawrocki złożył wieniec przed pomnikiem upamiętniającym mieszkańców Radruża zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów. Oddał również hołd Zofii, Stefanowi, Marii i Jadwidze Romanikom oraz Stefanowi Gołębiowi, zabitym przez bojówkę OUN 30 czerwca 1944 roku.

Po tej części uroczystości prezydent wygłosił przemówienie poświęcone pamięci ofiar, prawdzie historycznej oraz relacjom polsko-ukraińskim.

– Nie zgadzamy się na to, aby zapomnieć o 120 tysiącach Polaków – cywilów, kobiet i dzieci – pomordowanych w brutalny sposób przez ukraińskich nacjonalistów – mówił Karol Nawrocki.

Prezydent przypomniał, że zbrodnie dotknęły nie tylko Wołynia i Małopolski Wschodniej, ale także ziemi lubaczowskiej. Wspomniał Radruż i Rudki, gdzie zamordowano 62 osoby, w tym dziewięcioro dzieci i dziewięć kobiet.

Szczególne miejsce w jego wystąpieniu zajęła historia czternastoletniej Jadwigi Romanik, zabitej razem z rodzicami i starszą siostrą. Karol Nawrocki zestawił jej los z cierpieniem dzieci ginących obecnie podczas rosyjskiej agresji na Ukrainę.

– Śmierć czternastoletniej Jadwigi Romanik jest tą samą śmiercią, której dziś doświadczają czternastoletni Ukraińcy z rąk bandytów Federacji Rosyjskiej. Czym te śmierci się różnią? – pytał.

Karol Nawrocki wspomniał również o Ukraińcach, którzy pomagali swoim polskim sąsiadom, a za sprzeciw wobec zbrodni sami byli mordowani przez nacjonalistów. Jak podkreślił, to właśnie oni powinni zajmować ważne miejsce w ukraińskiej pamięci narodowej.

Prezydent jednoznacznie potępił ideologię banderowską i używanie czerwono-czarnej symboliki.

– Tej czerwono-czarnej flagi nie chcemy widzieć w Polsce i zrobię wszystko, żeby nie było jej w Polsce. Wierzę, że polski parlament przyjmie ustawę – zapowiedział Karol Nawrocki.

Karol Nawrocki przekonywał również, że działalności UPA nie można usprawiedliwiać walką tej formacji przeciwko Związkowi Sowieckiemu.

– Zło jest złem. Niemiecki narodowy socjalizm był złem, sowiecki komunizm był złem, ukraiński nacjonalizm był złem i na te symbole się nie godzimy – stwierdził.

– Historia jest laboratorium polityki. Fałszywa historia tworzy fałszywą politykę – dodał.

Na zakończenie zaapelował, aby dążenie do pojednania nie prowadziło do przemilczania zbrodni i zapominania o pomordowanych.

– Nie mylmy nigdy pojednania z amnezją, pojednania z zapomnieniem. Potrzebujemy dzisiaj prawdy i pamięci dla lepszej przyszłości w XXI wieku, bez ludobójców i bez ludobójczych symboli – zakończył prezydent.

Zbrodnie dotknęły także ziemi tomaszowskiej

Narodowy Dzień Pamięci obchodzony jest 11 lipca, w rocznicę Krwawej Niedzieli. Tragiczne wydarzenia nie ograniczyły się jednak do Wołynia. W kolejnych miesiącach zbrodnie ukraińskich nacjonalistów dotknęły także miejscowości na ziemi tomaszowskiej.

Jednym z najtragiczniejszych miejsc był Poturzyn, gdzie 1 kwietnia 1944 roku zamordowano 162 Polaków. Wśród ofiar byli mieszkańcy wsi oraz osoby, które szukały tam schronienia.

Do masowego mordu doszło również w Tarnoszynie. W nocy z 17 na 18 marca 1944 roku zamordowano tam około 100 Polaków, wśród nich kobiety i dzieci. Spłonęła także większość polskich zabudowań.

Z kolei w czerwcu 1944 roku w rejonie Zatyla ukraińscy nacjonaliści zatrzymali pociąg jadący z Bełżca do Lwowa, wyprowadzili polskich pasażerów ze składu i zamordowali ich.

W niedzielę uroczystości w Hucie Lubyckiej

W niedzielę, 12 lipca, pamięć o pomordowanych zostanie uczczona także w Hucie Lubyckiej. Uroczystość będzie poświęcona ofiarom zbrodni UPA z lat 1944–1947.

O godz. 11:30 odprawiona zostanie msza święta w intencji zamordowanych mieszkańców. Po nabożeństwie nastąpi odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej ofiarom.