Bełżec został nowym liderem zamożności samorządów w powiecie tomaszowskim, awansując w krajowym zestawieniu aż o 642 miejsca. Wszystkie lokalne gminy poprawiły swój wskaźnik, ale część z nich mimo to spadła w rankingu.

Najnowszy ranking zamożności samorządów, opublikowany przez pismo „Wspólnota”, przyniósł duże przetasowania w powiecie tomaszowskim. Największym wygranym jest Bełżec, który jeszcze w poprzedniej edycji zajmował dziesiąte miejsce w lokalnym zestawieniu, a obecnie znalazł się na jego szczycie.

Ranking obejmuje dane finansowe za 2025 rok – pierwszy pełny rok obowiązywania nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Autorzy zestawienia wskazują, że realne dochody samorządów wzrosły w porównaniu z 2024 rokiem o około 4 proc., a po wyłączeniu dotacji celowych – o około 5 proc. Poprzednia edycja rankingu analizowała dane za 2024 rok.

Bełżec z dziesiątego miejsca na pierwsze

Jeszcze w rankingu obejmującym 2024 rok wskaźnik zamożności Bełżca wynosił 4748,72 zł na mieszkańca, co dawało gminie 1364. miejsce w kraju. Obecnie wzrósł on do 6318,69 zł per capita.

Oznacza to wzrost o 33,1 proc. i awans aż o 642 miejsca – na 722. pozycję wśród gmin wiejskich. Żaden inny samorząd z powiatu tomaszowskiego nie zanotował tak dużej poprawy.

Bełżec wyprzedził tym samym dotychczasowych lokalnych liderów. Drugie miejsce zajął Łaszczów z wynikiem 6314,60 zł, a trzecie Krynice, gdzie wskaźnik wyniósł 6195,85 zł.

Łaszczów drugi, ale niżej w kraju

Łaszczów niemal zrównał się wynikiem z Bełżcem. Wskaźnik zamożności miasta wzrósł z 5570,47 zł do 6314,60 zł na mieszkańca, czyli o 13,4 proc.

Mimo poprawy wartości wskaźnika Łaszczów spadł w ogólnopolskiej klasyfikacji małych miast z 284. na 317. miejsce. Oznacza to, że w innych samorządach tej kategorii dochody rosły jeszcze szybciej.

Znacznie lepiej pod względem pozycji krajowej wypadły Krynice. Gmina awansowała z 1016. na 860. miejsce, a jej wskaźnik zwiększył się o 20,3 proc. – z 5148,27 zł do 6195,85 zł na mieszkańca.

Tomaszów Lubelski stracił pozycję lokalnego lidera

W poprzedniej edycji rankingu miasto Tomaszów Lubelski było najzamożniejszym samorządem w powiecie. Wskaźnik na poziomie 5692,67 zł dawał mu 86. miejsce wśród miast powiatowych.

W najnowszym zestawieniu wartość wskaźnika wzrosła do 6140,06 zł na mieszkańca, czyli o 7,9 proc. Mimo tego Tomaszów Lubelski spadł z 86. na 142. miejsce w kraju, a w lokalnym zestawieniu przesunął się z pierwszej na czwartą pozycję.

Wyżej od miasta znalazły się obecnie Bełżec, Łaszczów i Krynice.

Lubycza Królewska wyraźnie w górę

Dobry wynik osiągnęła Lubycza Królewska. Wskaźnik zamożności wzrósł z 5150,22 zł do 6107,88 zł per capita, a więc o 18,6 proc.

Przełożyło się to na awans z 473. na 406. miejsce wśród małych miast. W lokalnym zestawieniu Lubycza Królewska zajęła piątą pozycję.

Szóste miejsce przypadło Tyszowcom, gdzie wskaźnik wyniósł 5667,41 zł. Był on o 15,3 proc. wyższy niż rok wcześniej, jednak miasto spadło w swojej kategorii o cztery miejsca – z 586. na 590. pozycję.

Duży awans Jarczowa, mocny spadek Telatyna

Wśród gmin z dalszych miejsc lokalnego zestawienia wyróżnia się Jarczów. Wskaźnik zamożności wzrósł tam o 21,3 proc. – z 4665,12 zł do 5656,96 zł. Gmina awansowała w kraju o 93 miejsca, z 1404. na 1311. pozycję.

Odwrotna sytuacja wystąpiła w Telatynie. Wprawdzie wskaźnik zamożności wzrósł z 5215,47 zł do 5602,31 zł, ale gmina spadła aż o 390 miejsc – z 942. na 1332. pozycję. W lokalnym rankingu Telatyn przesunął się z trzeciego na dziesiąte miejsce.

Wzrost wskaźnika przy jednoczesnym spadku lokaty nie oznacza pogorszenia dochodów samorządu. Pokazuje natomiast, że inne gminy w tej samej kategorii poprawiały swoje wyniki jeszcze szybciej.

Ranking samorządów powiatu tomaszowskiego

Zestawienie zostało ułożone według wartości wskaźnika zamożności na mieszkańca. Lokaty krajowe odnoszą się do różnych kategorii: miast powiatowych, małych miast oraz gmin wiejskich.

Dane dla Suśca, Ulhówka, Rachań i Tarnawatki potwierdzają, że również w tych samorządach wzrosła wartość wskaźnika, choć nie zawsze przełożyło się to na poprawę krajowej pozycji.

Powiat tomaszowski również awansował

Poprawę zanotował także powiat tomaszowski. Wskaźnik zamożności wzrósł z 1519,42 zł do 1677,02 zł na mieszkańca, czyli o 10,4 proc. Samorząd przesunął się z 179. na 167. miejsce w ogólnopolskim zestawieniu powiatów, awansując tym samym o 12 pozycji.

Dla porównania pierwsze miejsce w kraju ponownie zajął powiat przysuski w województwie mazowieckim, gdzie wskaźnik zamożności osiągnął 3203,51 zł per capita. Oznacza to, że wynik lidera był niemal dwukrotnie wyższy od rezultatu powiatu tomaszowskiego.

Na drugim końcu tabeli znalazł się powiat łomżyński w województwie podlaskim, który zajął 314., ostatnie miejsce z wynikiem 896,98 zł na mieszkańca. Powiat tomaszowski osiągnął więc wskaźnik wyższy od najsłabiej sklasyfikowanej jednostki o ponad 780 zł, ale do krajowego lidera zabrakło mu ponad 1526 zł w przeliczeniu na mieszkańca.

Co dokładnie pokazuje ranking?

Zestawienie „Wspólnoty” nie dotyczy zarobków ani majątku mieszkańców. Pokazuje kondycję finansową budżetów samorządowych w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Z obliczeń wyłączane są dotacje celowe, ponieważ jednorazowe dofinansowanie dużej inwestycji mogłoby sztucznie podnieść pozycję gminy lub powiatu. Uwzględniane są przede wszystkim dochody własne i subwencje, a w przypadku gmin również skutki stosowanych ulg, zwolnień i obniżek podatków lokalnych. Skorygowane dochody są następnie dzielone przez liczbę mieszkańców.

Najnowsze wyniki pokazują więc, że wszystkie samorządy z powiatu tomaszowskiego zwiększyły wskaźnik zamożności, jednak tempo poprawy było bardzo zróżnicowane. Największy skok wykonał Bełżec, natomiast najsłabszy wzrost odnotowały Telatyn i miasto Tomaszów Lubelski.