Od 13 kwietnia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Zmiany są istotne i mogą mieć realny wpływ na osoby korzystające z L4. Najważniejsze jest jedno – niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia może oznaczać utratę zasiłku za cały jego okres.

Nowe regulacje precyzują, czym jest praca zarobkowa podczas zwolnienia lekarskiego. Za taką uznawana jest każda czynność wykonywana w celu osiągnięcia dochodu – bez względu na formę zatrudnienia czy rodzaj umowy. Wyjątkiem są jedynie sytuacje incydentalne, wynikające z ważnych okoliczności życiowych. Nie dotyczy to jednak poleceń pracodawcy – ich realizowanie w czasie zwolnienia może skutkować konsekwencjami.

Doprecyzowano również, co oznacza aktywność niezgodna z celem zwolnienia. Chodzi o działania, które mogą opóźnić powrót do zdrowia lub utrudnić leczenie. Jednocześnie przepisy jasno wskazują, że zwykłe czynności życia codziennego, takie jak zakupy czy podstawowe obowiązki domowe, nie są traktowane jako naruszenie – o ile nie wpływają negatywnie na proces rekonwalescencji.

Więcej kontroli i nowe uprawnienia

Zmiany obejmują także zasady kontroli zwolnień lekarskich. ZUS oraz uprawnione instytucje zyskały nowe możliwości weryfikacji. Osoby przeprowadzające kontrolę mogą teraz potwierdzać tożsamość osoby przebywającej na L4. Zmienią się także dokumenty wykorzystywane podczas kontroli, w tym upoważnienia i protokoły.

Celem kontroli jest sprawdzenie, czy zwolnienie wykorzystywane jest zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli na leczenie i powrót do zdrowia.

Zmiany w orzecznictwie lekarskim

Nowe przepisy wprowadzają także zmiany w systemie orzecznictwa w ZUS. Rozszerzony został katalog osób uprawnionych do wydawania orzeczeń. W niektórych sprawach będą to mogli robić nie tylko lekarze, ale również fizjoterapeuci oraz pielęgniarki i pielęgniarze – w zależności od rodzaju sprawy.

Zmieniono również wymagania wobec lekarzy współpracujących z ZUS. Oprócz specjalistów, orzeczenia będą mogli wydawać także lekarze w trakcie specjalizacji lub z odpowiednim doświadczeniem zawodowym.

Wprowadzono także większą elastyczność w zatrudnianiu kadry medycznej. Możliwa jest zarówno współpraca na podstawie umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej.

Co to oznacza dla pracowników?

Nowe przepisy oznaczają przede wszystkim większą kontrolę nad tym, jak wykorzystywane są zwolnienia lekarskie. Każde działanie podejmowane w tym czasie może zostać ocenione pod kątem zgodności z celem L4.

W praktyce oznacza to, że osoby przebywające na zwolnieniu powinny szczególnie uważać na swoją aktywność. Nawet pozornie drobne działania mogą zostać zakwestionowane, jeśli będą miały wpływ na proces leczenia.